بافته های داری و غیر داری یا زیر اندازها تنوع و قدمتی قرین قدمت ایران دارد. آشناترین دسته از هنرهای صنایع دستی ایران ، پیش از هر گروهی بافته ها و کف پوش های دستباف می باشد. این دسته قبلا بافته های داری و زیر اندازها نامیده می شده است. و اخیرا در دسته بندی های سازمان صنایع دستی به بافته های داری و غیر داری تغییر نام داده است.
تولید این دست بافته ها ، به‌عنوان یکی از قدیمی ترین صنایع دستی ایران زمین، در اکثر نقاط جغرافیای عشایری ، روستایی و حتی شهری ایران از قدیم رواج داشته است. تنوع این محصولات که عموما به عنوان کفپوش استفاده می شده اند ، تقریا با تنوع فرهنگ مناطق برابر است.

کاربردی بودن این محصولات در کنار هنری بودن آن ، توجه غالب مردم دنیا را به خود جلب کرده است. امروزه محصولات فاخر این دسته در بزرگترین حراجی های دنیا چوب می خورند. و کیفیت ، ماندگاری و اصالت آن ها ، همواره نام ایران و هنر صنعت بافته های داری را زنده نگه داشته است.

بافته های داری

خصوصیت ویژه ی این دسته از دستباف ها استفاده از دارهای بافندگی است. این دارها دو نوع اصلی دارند:

  • دارهای عمودی یا ایستاده ، نوع پیشرفته تر دارهای افقی هستند. که عمود بر زمین قرار می گیرند و عموما ساختاری مشابه دارند.
  • دارهای افقی یا خوابیده ، نوع قدیمی از دارهای سنتی هستند. که بر روی زمین به صورت افقی بر روی زمین قرار می گیرند و ساختاری بسیار ساده دارند.

 

دارهای افقی ، نوع قدیمی دار برای بافته های داری

          دارهای افقی ، نوع قدیمی دار برای بافته های داری

دارها عموما از جنس چوب و یا فلز هستند. و امروزه پرکاربردترین نوع از دارها ، دار قالی عمودی می باشد. فرش یا قالی ایرانی ، اگر چه سرشناس ترین نام در این گروه صنایع دستی است. اما سایر دسته ها نظیر گلیم و گبه نیز امروزه در دنیا شناخته شده هستند.

بافته های غیر داری

این گروه شامل آن دسته از دستباف های سنتی ایرانی که برای بافت آنها از دار یا سازه های چوبی و فلزی استفاده نمی شود. انواع وسایلی مانند سوزن و قیچی و انواع مواد اولیه شامل پشم گوسفند ، پشم شتر و سایر مواد اولیه طبیعی برای تهیه ی این دسته از دستباف ها به کار می روند. بر خلاف گروه نساجی سنتی که در آن از ماشین های بافت استفاده می شد. این دسته از بافته ها کاملا دستی و بدون ماشین بافته می شوند.

مجموعا انواع زیرپایی ها یا گروه بافته های داری و غیر داری در سازمان صنایع دستی ایران ۷ رشته دارد. این هفت رشته ۲۱ زیر مجموعه دارند. علاوه بر این ، ۳ زیر مجموعه نیز در پیشه های وابسته به زیر مجموعه های این گروه قرار می گیرند. زیر مجموعه های هفت گانه گروه بافته های داری و غیر داری عبارتند از :

  1. قالی بافی
  2. گلیم بافی
  3. ایی بافی (o yee bafi)یا دو لایه بافی
  4. شیشه درمه بافی
  5. سیاه چادر بافی
  6. زیلو بافی
  7. نمد مالی سنتی

دیدگاه بگذارید

ده + نوزده =